Şerefname — 1597
Şerefname — 1597
Şerefname, pirtûka yekem a dîroka Kurdan e. Di 1597'an de ji aliyê Şerefxanê Bidlîsî ve hate nivîsîn — bi Farisî, lê li ser Kurdan û mîrekiyên wan.
Şerefxan kî bû?
Şerefxan Bidlîsî (1543–1599), mîrê Bidlîsê û rewşenbîrekî bilind bû. Li dîwana Şahê Sefewî mezin bû, paşê vegeriya Bedlîsê wek mîrê otonom.
Naveroka pirtûkê:
• 4 beş in: ji destpêka mîrekiyên Kurd heta dema wî.
• Ji 16 malbatên mîrî bi hûrgilî dabeşkirin.
• Tarîxa Eyûbiyan (Selahaddîn).
• Adetên çand û jiyanê yên Kurdan.
Girîngî:
Şerefname yekem berhema xwe-naskirina Kurd e — beriya wê, Kurd di nav berhemên Erebî, Farisî û Yewnanî de wek koma jêr-bin tê nasîn. Şerefname dibêje: "Em xwedî dîrokê ne, em xwedî nasnameyê ne."
Şerefname, Kürt tarihinin ilk kitabıdır. 1597'de Şerefxan Bidlîsî tarafından — Farsça, ama Kürtler ve mîrekleri hakkında — yazılmıştır.
Şerefxan kimdir?
Şerefxan Bidlîsî (1543-1599), Bidlis mîreki ve büyük bir aydındı. Safevi sarayında büyüdü, sonra Bidlis'e mîr olarak döndü.
Kitabın içeriği:
• 4 bölümden oluşur: Kürt mîrekiliklerinin başlangıcından kendi dönemine.
• 16 mîr ailesini ayrıntılı sınıflandırır.
• Eyyûbîler tarihi (Selahaddin).
• Kürtlerin kültür ve yaşam adetleri.
Önemi:
Şerefname, Kürtlerin ilk kendini tanıma eseridir — öncesinde Kürtler Arap, Fars ve Yunan eserlerinde alt-grup olarak geçerdi. Şerefname şöyle der: "Tarihimiz var, kimliğimiz var."
Arka plan
Şerefname el yazması Bibliothèque Nationale de France'ta korunmaktadır. Farsça'dan ilk Türkçe çevirisi 19. yy'da, Kurmancî çevirisi ise 20. yy başında yapılmıştır. Modern Kürt tarihçiliğinin bir köşe taşıdır.
Naveroka çandî bi deng û pratîkê di sepanê de.
Di sepanê de