Anfal — Operasyonên Komkujiyê 1986–1989
Enfal — Soykırım Operasyonları 1986-1989
Anfal (ji peyva Erebî "ganîmet"), navê operasyonên ku rejîma Saddam Husên ve, di navbera 1986 û 1989'î de, li dijî gelê Kurd ên Iraqê meşandin. Komkujiyek mezin a sedsalê.
Bingeh:
Piştî şerê Iran-Iraq (1980–1988), Saddam îdîa kir ku Kurd "alîgirên Iranê" ne û divê tasfiye bibin.
Aktîvîte:
• 8 operasyonên cuda di navbera Sibata 1986 û Hezîrana 1989'î de.
• 4,500 gund hatin şewitandin.
• Bi hezaran goristanên kom — kemikên hîn jî tên dîtin.
• Çekên jehrî yên Halepçe (16ê Adarê 1988): 5,000 sivîl di yek rojê de mirin.
• Bi mîlyonan Kurd hatin sirgûn kirin ji çiyayên Iraqê ber bi kampên belengaz ve.
Hejmar:
• Hesabên dîrokzanan: 100,000–182,000 mirin.
• Bi mîlyonan Kurd ji gundên xwe hatin avêtin.
Encam:
• Saddam Husên 2003 hate girtin, 2006 hate dardakirin.
• 2007: Iraq, Anfal wek "komkujî" pejirand.
• 2014: Brîtanya jî pejirand.
• 2010'î de, dadgehên Iraqê 17 efserên rejîmê wek "kuştiyên komkujiyê" mehkûm kirin.
Mîras:
Anfal di bîranîna kolektîv a Kurdan de wek "Holocaustê Kurd" tê hesibîn. Bûyer di her sala 14ê Avrîlê de tê bîranîn.
Enfal (Arapça "ganimet"den), Saddam Hüseyin rejimi'nin 1986-1989 arası Iraklı Kürtlere karşı gerçekleştirdiği operasyonların adıdır. Yüzyılın büyük soykırımlarından.
Arka plan:
İran-Irak Savaşı (1980-1988) sonrasında Saddam, Kürtleri "İran taraftarı" ilan etti ve tasfiye edilmeleri gerektiğini söyledi.
Faaliyet:
• Şubat 1986-Haziran 1989 arası 8 ayrı operasyon.
• 4.500 köy yakıldı.
• Binlerce toplu mezar — kemikler hâlâ bulunuyor.
• Halepçe kimyasal saldırısı (16 Mart 1988): bir günde 5.000 sivil öldü.
• Milyonlarca Kürt Irak dağlarından sefil kamplara sürgün edildi.
Sayılar:
• Tarihçi tahminleri: 100.000-182.000 ölü.
• Milyonlarca Kürt köyünden çıkarıldı.
Sonuç:
• Saddam Hüseyin 2003'te yakalandı, 2006'da idam edildi.
• 2007: Irak, Enfal'ı "soykırım" olarak kabul etti.
• 2014: İngiltere de kabul etti.
• 2010'da Irak mahkemeleri 17 rejim subayını "soykırım katili" olarak mahkûm etti.
Miras:
Enfal Kürtlerin kolektif belleğinde "Kürt Holokostu" olarak kabul edilir. Olay her yıl 14 Nisan'da anılır.
Arka plan
Halepçe saldırısı (16 Mart 1988) tek bir günde sivillere yapılan en büyük kimyasal saldırıdır. Belgeleyen fotoğrafçı Iranian-Kurdish Sayeed Janbozorgi'nin fotoğrafları dünya çapında soykırımın simgesi haline gelmiştir. Halepçe Anıtı 2003'te dikildi.
Naveroka çandî bi deng û pratîkê di sepanê de.
Di sepanê de