Leyla Qasim (1952–1974)
Leyla Qasım (1952-1974)
Leyla Qasim, xwendekara zankoya Bexdayê û aktîvîsta yekem
a jin a Kurd e ku ji aliyê rejîma Saddam Husên ve hate
dardakirin. Sembola berxwedana jinên Kurd e.
Jiyana wê:
• Ji Xanaqînê hatibû dinyayê (rojhilatê Iraqê).
• Xwendekara zaningeha Bexdayê — beşa edebiyatê.
• Endama tevgera xwendekarên Kurd a li ser sosyalîstî û
parastina mafên Kurdan.
Girtin û dadgehê:
• 1974: di nav 4 xwendekarên Kurd de hate girtin ji ber
"êrîşên li ser dewletê" (gizlî pişgiriya pêşmergeyên
Mistefa Barzanî).
• Dadgehê Saddam Husên: 5 mehên zindanê, paşê biryara
dardakirinê.
Dardakirin:
12ê Gulanê 1974'an de, Leyla Qasim û 4 xwendekarên Kurd
li meydana Tehrîr a Bexdayê hatin dardakirin. Leyla 22-
salî bû.
Gotina dawî:
"Em ne tirsiyan in. Em xwendekarên welatê xwe ne. Em
xwendekarên gelê xwe ne."
Mîras:
Leyla Qasim, sembola "jin-aktîvîsta Kurd" a yekem a
modernê. Strana "Lê Leyla, Leyla" ji bo bîranîna wê hate
çêkirin. Wêneya wê li seranserê Kurdistanê tê dîtin.
Leyla Qasım, Bağdat üniversitesi öğrencisi ve Saddam
Hüseyin rejimi tarafından idam edilen ilk Kürt kadın
aktivisttir. Kürt kadın direnişinin simgesidir.
Hayatı:
• Hanekin'de doğmuştur (Doğu Irak).
• Bağdat Üniversitesi edebiyat öğrencisi.
• Sosyalizm ve Kürt haklarının savunulması için Kürt
öğrenci hareketinin üyesi.
Tutuklanma ve dava:
• 1974: 4 Kürt öğrenci ile birlikte "devlete karşı
saldırılar" suçlamasıyla tutuklandı (Mustafa Barzani
peşmergelerine gizli destek).
• Saddam Hüseyin mahkemesi: 5 ay hapis, sonrasında idam
kararı.
İdam:
12 Mayıs 1974'te Leyla Qasım ve 4 Kürt öğrenci Bağdat
Tahrir meydanında idam edildi. Leyla 22 yaşındaydı.
Son sözü:
"Biz korkmuyoruz. Biz vatanımızın öğrencileriyiz. Biz
halkımızın öğrencileriyiz."
Miras:
Leyla Qasım, modern dönemin "ilk Kürt kadın aktivist"
sembolüdür. "Lê Leyla, Leyla" şarkısı anısına yazılmıştır.
Resmi tüm Kürdistan'da görülür.
Arka plan
Leyla Qasım'ın idamı, Saddam Hüseyin'in Kürt kadınlara karşı politikasının başlangıç simgesidir. 12 Mayıs her yıl Kürdistan'da "Kürt Kadın Direniş Günü" olarak anılır.
Naveroka çandî bi deng û pratîkê di sepanê de.
Di sepanê de