Sîmir
Simurg
Sîmir (Sîmurx), çûkeke efsaneyî ye ku li ser çiyayê Qaf an Elbûrzê dijî. Baskên wê ji her reng û ji her mirîşkê mezintir; zanîna wê ji hemû zanistiyan kevn e.
Di çîroka Ristemê Zal de: Zalê porspî, ji aliyê bavê xwe ve li çiya hat avêtin. Sîmir wî dît, birêz rakir, mezin kir. Dema Zal zewicî û kurê wî Rûstem biçûk bû, Sîmir berê xwe jê bir û perrek ji baskên xwe jê re hişt: "Dema ku karekî giran were, vî perrî bişewitîne, ez ê werim."
Sembolîka: Sîmir aqil, veşartinên kevn û tenêtiyê temsîl dike. Di helbestvaniya Kurdî de, Sîmira Kurda sembola dengê gelê bêxwedî ye.
Simurg, Kaf Dağı ya da Elburz Dağı üzerinde yaşayan efsanevi bir kuştur. Kanatları her renkten ve her kuştan büyüktür; bilgisi tüm bilimlerden daha eskidir.
Rüstem-i Zal hikâyesinde: Ak saçlı Zal, babası tarafından dağa atıldı. Simurg onu buldu, kol kanat gerdi, büyüttü. Zal evlenip oğlu Rüstem küçük olunca Simurg ondan uzaklaştı ve kanatlarından bir tüy bıraktı: "Büyük bir iş olursa bu tüyü yak, gelirim."
Sembol: Simurg bilgeliği, eski sırları ve yalnızlığı temsil eder. Kürt şiirinde Simurg, sahipsiz halkın sesinin sembolüdür.
Arka plan
Simurg, İran-Kürt mitolojisinde merkezi bir figürdür. Feridüddin Attar'ın "Mantıku't-Tayr" (Kuşların Dili) eserinde otuz kuşun Simurg'u ararken kendilerinin Simurg olduklarını fark etmeleri Sûfî geleneğinin simgesidir.
Naveroka çandî bi deng û pratîkê di sepanê de.
Di sepanê de