Binevşa Narîn û Cembelî
Binevşa Narin ve Cembeli
Binevşa Narîn (Menekşe Narîn), keçeke ji herêma Colemêrgê (Hakkari) bû; bi hestiyariya xwe û delaliya xwe, dilê Cembelî, kurê mîrekî din, jê re kişand.
Malbatên wan ji hev dûr bûn; riya bi hev re diyar ne asan bû. Binevşa Narîn tim bi hêvî dima, kewên wê dişand ku nameyan bigihîne Cembelî. Cembelî bi xezalên çiyê re peyv dikir ku bigihîje Binevşayê.
Di dawiyê de, rastiya zilmê zewacên bi zorê, her du ji hev veqetand. Binevşa Narîn, bi dilê şikestî, ji pencereya xaniyê xwe xwe avêt. Cembelî, dema xebera wê hat, li ser çiyayan reviya û wenda bû.
Destana wan li Colemêrg û Behdînanê bi salan hatiye gotin. Bi taybetî di kilamên dengbêjên Hekariyê de şopên destanê tim hene.
Binevşa Narin (Narin Menekşe), Hakkari (Colemêrg) yöresinden bir kızdı; duyarlılığı ve zarafetiyle, başka bir beyin oğlu olan Cembeli'nin gönlünü kazandı.
Aileleri birbirine uzaktı; buluşma yolu kolay değildi. Binevşa Narin hep umut içinde kaldı, kekliklerini gönderip Cembeli'ye mektup ulaştırdı. Cembeli, dağdaki ceylanlara seslenerek Binevşa'ya ulaşmaya çalıştı.
Sonunda, zorla yapılan evliliklerin gerçeği ikisini birbirinden ayırdı. Binevşa Narin, kalbi kırılmış bir halde, evinin penceresinden kendini bıraktı. Cembeli, haberi aldığında dağlara kaçtı ve kayboldu.
Destanları Hakkari ve Behdinan'da yıllarca söylendi. Özellikle Hakkari dengbêjlerinin klamlarında destanın izleri hâlâ vardır.
Arka plan
Binevşa Narîn û Cembelî destanı, Botan ve Hakkari kuşağında yaygın bir aşk hikâyesidir. Mem û Zîn kadar bilinmese de yerel dengbêj geleneğinin omurgasındadır. Kuş metaforu (keklik) Kürt halk edebiyatında haberci sembolüdür.
Naveroka çandî bi deng û pratîkê di sepanê de.
Di sepanê de