Jin, Jiyan, Azadî
Jin, Jiyan, Azadî — Kadın, Yaşam, Özgürlük
"Jin, Jiyan, Azadî" — sê peyvên ku ji Rojhilatê Kurdistanê derketin û bûn bangewaziyeke cîhanî.
Di 16ê Îlona 2022an de, Jîna Amînî — keçeke 22 salî ya Kurd ji Seqizê — li Tehranê ji aliyê "polîsê exlaqê" ya Komara Îslamî ya Îranê ve hat kuştin, ji ber ku hicaba xwe "baş nedaniye". Li gora wê xwîşkên Kurd di cinazê de gotin: "Jin, Jiyan, Azadî!"
Hinde wêjeyî: ev slogan rehên xwe ji têkoşîna jinên Kurd digire — Sakîne Cansiz (kolîne li Parîsê di 2013an de), Arîn Mîrkan (şehîd li Kobanê di 2014an de), Hevrîn Xelef (kuştî li Efrînê di 2019an de).
Piştî kuştina Jînayê, xelkê Îranê — nemaze jin û xort — bi mehan dest bi şoreşê kir. Şoreş ji Rojhilatê Kurdistanê belav bû çar quncên cîhanê. Berhemên hunerî, stranên Shervin Hajipour "Baraye" li hember hêzên dewletê rabûn.
"Jin, Jiyan, Azadî" — Doğu Kürdistan'dan doğan ve küresel bir çağrıya dönüşen üç kelime.
16 Eylül 2022'de Jîna Amînî — Sakız'dan 22 yaşında Kürt bir kız — İran İslam Cumhuriyeti'nin "ahlak polisi" tarafından Tahran'da "başörtüsünü uygun takmadığı" için öldürüldü. Mezarında Kürt kız kardeşleri şöyle haykırdı: "Jin, Jiyan, Azadî!"
Tarihsel kökeni: bu slogan Kürt kadın mücadelesinden beslenir — Sakine Cansız (2013 Paris suikastı), Arîn Mirkan (2014 Kobanê şehidi), Hevrîn Xelef (2019 Afrin'de katledildi).
Jîna'nın öldürülmesinin ardından İran halkı — özellikle kadınlar ve gençler — aylarca süren bir devrim başlattı. Devrim Doğu Kürdistan'dan dünyanın dört bir yanına yayıldı. Shervin Hajipour'un "Baraye" şarkısı gibi sanatsal direniş devleti karşısına aldı.
Arka plan
"Jin Jiyan Azadî" 21. yüzyılın Kürt feminizminin manifestosudur. Kürt kadın hareketinin (Tev-Dem, Kongra Star, KJK) ideolojik mirasıdır. 2022 İran devrimi şehitleri arasında çoğu Kürt genç kadın vardır. Bugün dünyanın her meydanında söylenen bu slogan, Kurmancî kökenlidir ve Kürt dilinin küresel tanıklığıdır.
Naveroka çandî bi deng û pratîkê di sepanê de.
Di sepanê de