Ehmedê Xanî — Pêşgotina Mem û Zîn
Ahmed-i Hanî — Mem û Zîn Önsözü
Ji "Mem û Zîn" (1695):
"Ger dê hebûya me ittifaqek
Vêkra bikira me inqiyadek
Rom û Erebî û Acemî
Hemyan jê dikira xulamê me…
Lê em ji yektî dûr in
Bextê me reş û jiyana me kor e
Bê serek û bê nasname man
Em milet in, lê ne bi nav û nî"
— Ev pasaj ji "Pêşgotin"a Mem û Zîn e (1695). Xanî di vir
de yekem caran ramana neteweparêziya Kurd îfade dike: ku
Kurd serbixwe bûna, dê serdest bûna, lê ji ber bêyekîtiyê,
di nav neteweyên din de winda bûne.
"Mem û Zîn"den (1695):
"Eğer birliğimiz olsaydı bizim
Hep birlikte bir uyumumuz olsaydı
Rumlar, Araplar ve İranlılar
Hepsi bizim hizmetkârımız olurdu...
Ama biz birlikten uzağız
Talihimiz kara, hayatımız kör
Bir başsız ve kimliksiz kaldık
Biz millet olduk ama nam ile değil"
— Bu pasaj Mem û Zîn'in "Önsözü"ndendir (1695). Xanî, ilk
kez Kürt milliyetçilik düşüncesini ifade eder: Eğer Kürtler
birleşseydi egemen olurlardı, ama birlikten uzak olduklarından
diğer milletlerin içinde kayboldular.
Arka plan
"Mem û Zîn"in 2,650 beytinden Pêşgotin (Önsöz) bölümü, modern Kürt milliyetçi düşüncesinin temel kaynağı sayılır. Türkçe çevirisi (M. Emin Bozarslan, 1968) Türkiye'de Kürt aydınlanması üzerinde derin etki bıraktı.
Naveroka çandî bi deng û pratîkê di sepanê de.
Di sepanê de