Ehmedê Xanî (1651–1707)
Ahmed-i Hani (1651–1707)
"Heke yek ji me Kurdan bihatana, pêşeng biketana, ger me yekîtî biketana, ew ê me desthilatdar biketana."
Ehmedê Xanî helbestvan û fîlozofê kurd ê sedsala 17an e. Berhema wî ya herî navdar Mem û Zîn e — destana evînê ya ku di heman demê de bangê yekîtiya kurdan dike. Xanî di medreseyê de mamostetî dikir û bi sê zimanan (Kurmancî, Erebî, Farisî) dinivîsî.
"Eğer bizden bir Kürt öne çıksaydı, önder olsaydı, birlik sağlasaydık, bizi egemen kılarlardı."
Ahmed-i Hani, 17. yüzyılın Kürt şair ve filozofudur. En ünlü eseri Mem ve Zin'dir — aynı zamanda Kürt birliğine çağrı yapan bir aşk destanıdır. Hani medresede öğretmenlik yapmış ve üç dilde (Kürtçe, Arapça, Farsça) eser vermiştir.
Arka plan
Mem û Zîn Kürt edebiyatının en önemli eseridir. Xanî aynı zamanda Nûbihara Biçûkan adlı ilk Kürtçe sözlüğü de yazmıştır. UNESCO tarafından tanınan bir eserdir.
Naveroka çandî bi deng û pratîkê di sepanê de.
Di sepanê de