B1 · Birim 1 · Rêya Nû
Min Xwend: Zamirên Ergatîf
Ergatif Zamir Sistemi · 6 egzersîz · 10 xulek · 71 XP
Egzersîz û Çalakî
Pirsa pirhilbijartîEgzersîz 1/6
Dema borî ya gerguhêz (ergatîf) ji bo kîjan lêkeran tê bikar anîn?
Doğru kullanım alanını seç
Tenê ji bo lêkerên negerguhêz
Ji bo hemû lêkeran bêyî veqetandin
Tenê ji bo lêkerên gerguhêz di dema borî de
Tenê ji bo lêkerên alîkar
Nîşe: Ergatif yapı yalnızca GEÇİŞLİ fiillerin geçmişinde görülür. Özne eğik halde, fiil nesne ile uyumlu. [BH] §170
Cihê vala dagireEgzersîz 2/6
___ pirtûk xwend.
1.tekil şahıs geçmiş zaman GEÇİŞLİ cümle: ___ kitabı okudu (özne hangi halde olmalı?). İPUCU: ergatif zorunlu — eğik (oblîk) hal.
Min
Ma
Ez
Min re
Nîşe: Ergatif geçmişte özne eğik halde: "Min" (= ez'in eğik hali). "Min xwend" = ben okudum. "Ez" düz hal — geçişli geçmişte yanlıştır.
Cihê vala dagireEgzersîz 3/6
Te çi ___ ?
Sen ne gördün?
dît
dîtî
dibînî
bibîne
Nîşe: "Te dît" = sen gördün. Ergatif özne "Te" + basit geçmiş rayeka "dît".
Pirsa pirhilbijartîEgzersîz 4/6
"Wê got" — zamira "wê" di kîjan halî de ye?
Doğru hal ve cinsi seç
Halê xwerû yê nêr
Halê pirjimar
Halê tewangê yê mê
Halê tewangê yê nêr
Nîşe: "Wê" = "ew" zamirinin dişil eğik (tewang) hali. Eril eşdeğeri "wî". [BH] §171
Cihê vala dagireEgzersîz 5/6
___ nan pijand.
1.çoğul geçmiş GEÇİŞLİ: ___ ekmek pişirdi(k). İPUCU: ergatif zorunlu — "Em" yerine eğik hali gelmeli.
Hûn
Em
Me
Em re
Nîşe: "Em" (düz hal, biz) → "Me" (eğik hal). Ergatif geçmişte "Me nan pijand". "Hûn" siz, yanlış kişi.
Pratîka axaftinêEgzersîz 6/6
Min pirtûk xwend. Te çi xwend? Wan helbest xwendin.
Ben kitap okudum. Sen ne okudun? Onlar şiir okudular.
Gelek baş
Nêzîk
Carek din
Peyvên vê waneyê (8)
| Kurmancî | Tirkî |
|---|---|
| Min xwend | Ben okudum |
| Te dît | Sen gördün |
| Wî got | O (eril) söyledi |
| Wê kir | O (dişil) yaptı |
| Me anî | Biz getirdik |
| We firoşt | Siz sattınız |
| Wan bir | Onlar götürdü |
| Anîn | Getirmek |
Vê waneyê bi deng, pratîk û paşvexdistinê di sepanê de bike.
Waneyê di sepanê de bike