C1 · Birim 2 · Rêya Nû
Rexne û Zanîna Rexnegir
Eleştiri ve Eleştirel Düşünce · 6 egzersîz · 11 xulek · 96 XP
Egzersîz û Çalakî
Guhdarî & hilbijartinEgzersîz 1/6
Rexnegir
Ne anlama geliyor?
Pejirandina bê pirs a fikrên dîtî
Nirxandin bi awayekî analîtîk
Pejirandina hemû agahiyan bê lêpirsîn
Dijminayî bê analîz û bê delîl
Nîşe: "Rexnegir" = eleştirel (analitik değerlendiren).
Pirsa pirhilbijartîEgzersîz 2/6
Dibistana rexneyê (Frankfurt School) ji bo çi naskirî ye?
Frankfurt Okulu temel katkı
Lêkolînên bîyolojîk ên li ser geşedana mirovan
Teoriya rexneyî ya civakê (Horkheimer, Adorno)
Hunera nûjen a sedsala 20 û rexneya estetîk
Matematîka pêşkeftî û algorîtmayên hesabkirinê
Nîşe: Frankfurt Okulu: Kritik teori — Horkheimer, Adorno, Marcuse, Habermas.
Cihê vala dagireEgzersîz 3/6
Ramîna ___ ji bo pêşketina zanistê pêwîst e.
Bilim için zorunlu düşünce türü (analiz + sorgulama temelli). İPUCU: kelimenin kökünde "rexne" (eleştiri) var.
mistîk
zêhnî
serbihûrî
rexnegir
Nîşe: "Rexnegir" = eleştirel ("rexne" eleştiri + "-gir" sahip). "Mistîk" mistik (ters), "serbihûrî" deneyimsel, "zêhnî" zihinsel — bilim için merkezde değil.
Pirsa pirhilbijartîEgzersîz 4/6
"Dogmatîzm" tê çi wateyê?
Doğru anlamı bul
Bawerî bi xwe
Pejirandina ramînan bê nirxandin û rexne
Nirxandina kûr
Şikirî
Nîşe: Dogmatizm: eleştirisiz kabul. Eleştirel düşüncenin karşıtı.
Cihê vala dagireEgzersîz 5/6
Rexne divê bi ___ û bi hişmendî be.
Eleştiri akademik açıdan neye dayanmalı? "bi ___" yapısı + bilinçle birlikte. İPUCU: bilim metodolojisinin temeli; "hêrs" (öfke) ve "hest" (duygu) reddedilir.
delîlan
dem
hest
hêrs
Nîşe: "Bi delîlan" = kanıtlarla. "Delîl" oblique çoğul → "delîlan". Eleştiri öfke/duygu (hêrs/hest) ile değil, bilimsel kanıtla yapılır.
Pratîka axaftinêEgzersîz 6/6
Ramîna rexnegir bi analîz, pirskirin û nirxandina delîlan ava dibe. Dogmatîzm bi vê ramînê re li hev nayê.
Eleştirel düşünce analiz, sorgulama ve kanıt değerlendirmesiyle oluşur. Dogmatizm bu düşünceyle bağdaşmaz.
Gelek baş
Nêzîk
Carek din
Peyvên vê waneyê (6)
| Kurmancî | Tirkî |
|---|---|
| Diyalektîk | Diyalektik |
| Fenomenolojî | Fenomenoloji |
| Hermeneutîk | Hermeneutik |
| Bêrastî | Yanlışlık / Adaletsizlik |
| Estetîk | Estetik (Güzel sanatlar felsefesi) |
| Etîk | Etik |
Vê waneyê bi deng, pratîk û paşvexdistinê di sepanê de bike.
Waneyê di sepanê de bike