C2 · Birim 2 · Rêya Nû
Standardkirina Kurmancî
Kurmancî'nin Standardizasyonu · 6 egzersîz · 13 xulek · 106 XP
Kurd in û Kurdistan heye,
Kürtler var ve Kürdistan var, — Ehmedê Xanî, Mem û Zîn (1695)
Egzersîz û Çalakî
Pirsa pirhilbijartîEgzersîz 1/6
Kî û kengî alfabeya Hawar afirandi ye?
Alfabe tarihi
Celadet Bedirxan, 1932
Cegerxwîn, 1960
Xanî, 1695
Kamûran Bedirxan tenê
Nîşe: Hawar: Celadet Bedirxan, Şam'da 1932 kurdu. Kardeşi Kamûran ile birlikte.
Cihê vala dagireEgzersîz 2/6
Standardkirina Kurmancî divê ___ zaraveyan rê neqerçîne.
Kurmancî standardizasyonu lehçe çeşitliliğini engellememeli.
hejmara
dengê
cihêrengiya
kurtahiya
Nîşe: "Cihêrengî" = çeşitlilik. Kurmancî standardizasyonu tartışması.
Pirsa pirhilbijartîEgzersîz 3/6
"Kurmanciya nivîsî" û "ya axavtî" ferqa wan çi ye?
Yazılı - sözlü fark
Nivîsî: yekgirtir, fermî, li ser bingeha Bedirxan; axavtî: cihêreng li gor herêman
Nivîsî: bi pirjimar lê axavtî bi yekjimar tê bikaranîn
Nivîsî: tenê di sedsala 21an de derketiye, axavtî kevin e
Nivîsî: bi alfabeya Erebî, axavtî: bi alfabeya Latînî
Nîşe: Yazılı standart — Bedirxan normu. Sözlü — bölgesel varyasyonlar.
Cihê vala dagireEgzersîz 4/6
Di standardkirinê de ___ pêwîst e.
Standardizasyonda esneklik gereklidir.
dirêjî
hişkî
nermahî
navendî
Nîşe: "Nermahî" = esneklik. Tek tip zorlaması değil — ortak norm + lehçe kabul.
Pirsa pirhilbijartîEgzersîz 5/6
Kîjan sazî îro li ser standardkirina Kurmancî dixebite?
Standardizasyon kurumları
Tenê nivîskar û rojnamevanên kesane bi serê xwe
Tu sazî pê re mijûl nabe, kar bi taybetî nayê meşandin
Enstîtuya Kurdî ya Parîs, Kurd-Akad, û çend zanîngehên cuda
Hukûmetên fermî yên dewletên herêmê bi tenê
Nîşe: Enstîtuya Kurdî (Paris 1983), Kurd-Akad, zanîngeh — dil standardizasyonu kurumları.
Pratîka axaftinêEgzersîz 6/6
Standardkirina Kurmancî li ser bingeha alfabeya Hawar ava bû. Divê nermahî û cihêrengî bên parastin.
Kurmancî standardı Hawar alfabesi temelinde kuruldu. Esneklik ve çeşitlilik korunmalıdır.
Gelek baş
Nêzîk
Carek din
Peyvên vê waneyê (6)
| Kurmancî | Tirkî |
|---|---|
| Şêweya derbirînê | Anlatım biçimi |
| Zagonên zimên | Dil yasaları |
| Standardên zimanî | Dil standartları |
| Pevajoya normalizasyonê | Normalleştirme süreci |
| Ziman û hêz | Dil ve güç |
| Vejîna zimanî ya serkeftî | Başarılı dil canlanması |
Vê waneyê bi deng, pratîk û paşvexdistinê di sepanê de bike.
Waneyê di sepanê de bike