C2 · Birim 3 · Rêya Çandê
Feqiyê Teyran: Destana Şeyxê Senan
Feqiyê Teyran: Şeyh San'an Destanı · 6 egzersîz · 13 xulek · 106 XP
Teyr digotin, "Herin hûn bibînin çi dinya ye, Em li ezmanan, hûn li erdê, û evîn yek e."
Kuşlar derlerdi: "Gidin görün ne dünya bu, Biz göklerde, siz yerde, ama aşk birdir." — Feqiyê Teyran, "Şeyxê Senan"
Egzersîz û Çalakî
Pirsa pirhilbijartîEgzersîz 1/6
Di destana Şeyxê Senan de kîjan rûdan bingehî ye?
Temel olay
Evîna Şeyxê sofî yê musulman ji keçekê xiristîan
Têkoşîna padîşahekî ji bo parastina textê xwe
Seyahetên bazirganî yên rê û çiyayên Rojhilatê
Şerê di navbera du qebîleyên Kurd ên hevûdu de
Nîşe: Şeyh San'an destanı: inançlararası aşk → tasavvufî dönüşüm.
Pirsa pirhilbijartîEgzersîz 2/6
Destana Şeyxê Senan kîjan peyama tesewufî dide?
Tasavvuf mesajı
Di evîna îlahî de xwe winda kirin (fena)
Berhevkirina malê dinyayê
Şerê dînan
Red kirina evînê
Nîşe: "Fena" = ilahi aşkta benliğin yitirilmesi. Şeyh San'an bu tasavvuf yolunu örnekler. Arapça kökenli "fena" klasik Kurmancî'de korunmuştur.
Cihê vala dagireEgzersîz 3/6
Şeyx ji bo evîna keçikê xiristîan dev ji ___ berdide.
Şeyh, Hıristiyan kızın aşkı için inançsal formalitelerden vazgeçer.
malê xwe
rîtuelê dînî
karê xwe
serçav
Nîşe: "Rîtuelê dînî" = dinî formalite. Sûfî içsellik dış formaliteye üstün.
Pirsa pirhilbijartîEgzersîz 4/6
Destan bi çi dawî dibe?
Destan sonu
Bi şerekî tund di navbera xelkê du dînan de
Bi vegera Şeyx bo riya xwe û îslambûna keçikê bi kerameta evînê
Bi mirina lehengan û têkçûna evîna wan a mutleq
Bi hilxistina Şeyx ji aliyê alimên zahirî yên dînî
Nîşe: Klasik son: tasavvufi dönüşüm — kız iman eder, Şeyh yolunu bulur.
Cihê vala dagireEgzersîz 5/6
Feqiyê Teyran bi zimanê ___ diyalogan dike.
Feqiyê Teyran kuşların diliyle diyaloglar kurar.
teyran
çivîkan
ba û av
mirovan
Nîşe: Feqiyê Teyran'ın şairane sembolü: "kuşların dili" = sûfî-mistik iletişim.
Pratîka axaftinêEgzersîz 6/6
Destana Şeyxê Senan a Feqiyê Teyran mînaka têgihîştî ya edebiyata tesewufî ye. Evîn, fena û berxwedan di navenda vê çîrokê de ne.
Feqiyê Teyran'ın Şeyh San'an destanı tasavvuf edebiyatının bilgece bir örneğidir. Aşk, fena ve direniş bu hikayenin merkezindedir.
Gelek baş
Nêzîk
Carek din
Peyvên vê waneyê (8)
| Kurmancî | Tirkî |
|---|---|
| Arûz | Aruz vezni |
| Qafiye | Kafiye / Uyak |
| Heyam | Dönem / Çağ (şiirsel) |
| Meyxane | Meyhane (mecazi) |
| Şahbaz | Şahin / Asil kişi |
| Destpêkirina şiîrê | Şiir başlangıcı |
| Beyt | Beyit (şiir birimi) |
| Mijarên hevpar | Ortak temalar |
Vê waneyê bi deng, pratîk û paşvexdistinê di sepanê de bike.
Waneyê di sepanê de bike