C2 · Birim 3 · Rêya Çandê
Edebiyata Gel: Dengbêjî
Halk Edebiyatı: Dengbêjlik · 6 egzersîz · 12 xulek · 108 XP
Serê min bilind e, dilê min ron e, Welatê Kurdan di nav dilê min de xwelî ye.
Başım dik, kalbim aydın, Kürtlerin vatanı kalbimde toprak gibidir. — Cegerxwîn, "Welatparêzî" (Dîwan V)
Egzersîz û Çalakî
Guhdarî & hilbijartinEgzersîz 1/6
Dengbêj
Ne anlama geliyor?
Stranbêjek nûjen ê ku bi muzîka elektronîk distirîne
Nûçegihanê radyoyê yê ku rojane agahiyan diragihîne
Stranbêjê gel ê kevneşopî, ku bê enstrûman kilam dibêje
Helbestvanê nûjen ê ku berhemên xwe çap dike
Nîşe: Dengbêj: geleneksel Kürt halk şarkıcısı — enstrümansız, sözle anlatıcı.
Pirsa pirhilbijartîEgzersîz 2/6
Rola dengbêj di civatê de çi bû?
Toplumsal işlev
Payebilindî
Kar û barî
Tenê şenlik
Parastina dîrok, çîrok û zimanê gel bi rêya devkî
Nîşe: Dengbêjlik: oral tarih + edebiyat + dil koruması. Yazısız dönemde kritik.
Cihê vala dagireEgzersîz 3/6
Kilamên dengbêjan di destpêkê de bê ___ bûn.
Dengbêj şarkıları başlangıçta enstrümansızdı.
mûsîqa
deng
sebebekê
enstrûman
Nîşe: Geleneksel dengbêjlik: a cappella — ses olanakları ön planda.
Pirsa pirhilbijartîEgzersîz 4/6
Dengbêjên navdar ên sedsala 20an kî ne?
Ünlü dengbêjler
Cegerxwîn, Bedirxan, Hawar, Mem û Zîn
Ehmedê Xanî, Melayê Cizîrî, Feqiyê Teyran
Ehmed Mîrazî, Mîr Celadet, Kamûran Bedirxan
Şakiro, Karapetê Xaço, Ayşe Şan, Reşîdê Baso
Nîşe: Şakiro (1936-1996), Karapetê Xaço, Ayşe Şan, Reşîdê Baso — 20. yy dengbêj kanonu.
Cihê vala dagireEgzersîz 5/6
Dengbêjî îro li ___ jî tê hînkirin.
Dengbêjlik bugün üniversitelerde de öğretiliyor.
zanîngehan
dibistanê
bazarê
malê
Nîşe: Modern Kürt çalışmaları: dengbêjlik akademik kategoriye dahil oldu.
Pratîka axaftinêEgzersîz 6/6
Dengbêj zêrîngên dîrok û zimanê gel in. Bêyî wan, gelek çîrok û kilamên Kurdî winda bûbûn.
Dengbêjler halk tarihinin ve dilinin hazinesidir. Onlar olmasaydı pek çok Kürt hikayesi ve şarkısı kaybolurdu.
Gelek baş
Nêzîk
Carek din
Peyvên vê waneyê (6)
| Kurmancî | Tirkî |
|---|---|
| Şahbaz | Şahin / Asil kişi |
| Destpêkirina şiîrê | Şiir başlangıcı |
| Beyt | Beyit (şiir birimi) |
| Mijarên hevpar | Ortak temalar |
| Wêjeya muqayeseyî | Karşılaştırmalı edebiyat |
| Îmgeya kurdî | Kürt imgesi |
Vê waneyê bi deng, pratîk û paşvexdistinê di sepanê de bike.
Waneyê di sepanê de bike