Gotinên Pêşiyan — Tîpa A (161) | Atasozîyên Kurmancî

Abûr daye ebûrê

Adar e berf giha guliyê dar e, nema dane êvare

Adar e meşka li dar e, ne li hera, li beriya Sîngor e

Adar e, dew li dar e

Adar e, dew li dar e, şivanî xwe mal e, kebanî bi kar û bar e

Adetên bav û bapîran, kerik xweştir in ji hêjîran

Dededen babadan âdetse ham incir olgun incirden daha iyidir

Afirê gameşa bû warê gelşe mêşa

Agire bin kaye ye

Agire xwes, agire dare hisk

Agirê bi duyî aşkere ye

Agiri sor kesî naşewtîne

Agirî sor bextê ronî ye

Agir berda kayê û xwe da aliyê bayê

Agir berda kayê xwe da ber bayê

Samanı ateşe verdi, kendisi kenara çekildi

Agir berda kayê, xwe da ber bayê

Agir berda kome, xwe da feza zomê

Agir berda malê, revî xwe da palê

Agir ber piyên wî dibe av

Agir bi agir venamire

Agir davêje devê xwe

Agir di kevnebizûtan de dimîne

Agir girte mala yekî, ye din got: "Tu bi Xwede venemirîne, da ku (ez) kewen xwe bibirêjim

Agir girtibû mala yekî, yekî jî ser û pe li ber dikizirandin

Agir ji dawê dibare

Agir ji dev dibare

Agir kirkin germîe pirr kin

Agir li dawê ketiye

Agir li mala derewîna ket, kesî je bawer nekir

Agir li mala yekî ketibu, yekî jî liber firike xwe diqelandin

Agir li sere min ketiye, tu jî liber rune xwe diqijirînî

Agir pekeve bîhna bîso je naye

Agir şunê ku ketiyê dişewtîne

Agir xweş e lê arî jê çêdibe

Ateş güzel/iyi de, külü olmasa

Agir xweş e lê arî jê çêneba

Ateş güzel/iyi de, külü olmasa

Agir xweş e lê xwelî jê çêdibe

Ateş güzel/iyi de, külü olmasa

Agir xweş e lê arî jî jê çêdibe

Ateş iyidir ama kül de bırakır

Agir xweş e, lê xwelî jî jê çêdibe

Aha Gule bihar, aha Gule zivistan

Akil pirr sermîyan e, ne karê her merîya ne

Alikî sîn e, alîkî sahî ye

Aliye xwede je stendiye

Alko malê bi teva ye

Amanet heta qiyamet

Anê, ewna çuyînê tuye teri, tu çima kun bi xwe ra dibi

Anî ji deriyan, da xera miriya

An barek derew, an barek dirav

An bike, melerize, an meke, melerize

Ya davran titremeden yada davranma ve titreme

An hero, an mero

An mam, an xal

An naçe as, an jî diçe asvan dikuje

An naçe diziye, an jî diçe sivan dikuje

An nane te genim, an zare te genim

Ape sorvirçî, ji deste wî gurî derket kete deste wî hirçî

Apke (Ape) Faris, niha tu nemirî tuye beyî nav garis!

Apo ne gej e, tistan dizane (dibîne) nabeje

Ap li birêz, xal li xwarzê xwey dike

Ap pismam e, xal xwarzê ye

Aqilbend tim mezini ye

Aqile kew re, risqe bihare

Aqile kurî caniya del

Aqile kurî, bi teyran re firî

Aqile kurî, se te da birî

Aqile min dibire, aqile gilika min nabire

Aqile wî/we di nav çoken wî/we da ye

Aqile xwe bide sere xwe. (Topî sere xwe ke.)

Aqile xwe bi nan u dew ve xwariye

Aqilê sivik barê girane

Hafif akıl ağır yüktür

Aqil bi dînan çi bike, çav bi koran çi bike

Aqil bi kovike ne kirin seri

Aqil bi peran nêkirîn

Aqil je birîn. ( Aqil je nahbire.)

Aqil kemî rê li ber meriyan wenda dike

Aqil le buye av

Aqil sivikî bar giranî ye

Aqil sivik e, ling çapal e

Aqil, dijmin e, ne zanîne ye

Aqlê sivik barê girane

Hafif akıl ağır yüktür

Ardê xwe bêjinkir, bejinga xwe bi darda kir

Ardê xwe bit kepaka xwe rit

Ardî malê mede ber bê

Areki ku sor e, pak û şîr e

Are hur di hewana xwe de dîtiye

Are kewan e, risqe betan e

Are keware risqe bihare

Are (Arde) xwe pehtî ye, kapeka xwe retiye

Arê ardêyê, ava him dayik e, him bav e

Ar ekî sor e

Ar î dorê xwe roni dike

Ar u pelur e, xuy (xwedî) qebul e

Asek nehistiye ku, arvane xwe le ke

As berdaye, pey çeqçeqe ketiye

As bi xeyalekî, asvan bi xeyalekî

As digere, çeqçeq dirane xwe diskene

As ji dest çuye, pirsa çeqçeqe dike

Aşda di heri, dingenim di kuti

Aşê dêhna bi xwe digere

Delinin değirmeni kendi kendine çalışır.

Aşê dînan bê av digere

Aşê dîna bi xwe digere

Delinin değirmeni kendi kendine çalışır

Aşê xerabe arvan nahêre

Aşê xwari êrd diheri

Avahiya ku dû jê here, venamire

Ava bin kayê deng jê nayê

Ava bîra bi tedbîra

Ava de serî; çi bihostek çi çar tilî

Başı aşan su; ha bir karış olmuş, ha dört parmak

Ava de serî; çi buhustek çi çar tilî

Başı aşan su; ha bir karış olmuş, ha dört parmak.

Ava golê dimîne heta salê

Ava heft girara li dev çu. (diçe)

Ava hêdî hêdî, me ecêb jê dî

Çok yavaş sudan çok garabetler gördük

Ava hêdî me ecêb jê dî

Ava ruyan revîye

Ava sare, ser çi da diçî xware

Ava ser beruya, wek zavaye bi dile xesuya

Ava xwestî naçê ser hestî

Ava zêlal jina delal

Ava zimzim, li pey dibezim

Avek sar di ser da vexwar

Avek sar ser da kir

Avek (kel) kelandî ser da kir

Avete pas guhe xwe

Ave da nave

Ave ku da serî, çi bohistek çi çar tilî

Ave selî dike

Avriyen tirs daveje

Av bisekine, ew nasekine

Av bi bêjîngê nayê civandin

Elekle su toplanmaz

Av diçe lê aş li cîhê xwe dimîne

Av dilop dilop dibe gol

Av di golê de genî dibe

Av di serkaniyê de şêlû dibe

Av gewriye, gewrî xeniqî

Av ji kaniyê û nan ji baniyê

Av li dev dikeve

Av li êr ne kirin

Av li Nerwane, feyde li Taqwane

Av nade guzike

Av pe germ dibe

Av rabu, sirik (bend) bela bu

Av şûna nan nagire

Av û agir razin, dijmin ranaze

Av xwînê dişo, xwîn xwînê naşo

Axaftina bi zîvî bikire û bizîvî bifroşe

Axaye be xulam e

Axaye me Bil e xwere me ser kul e

Axaye me bu Pilo, sîva kere me bu çilo

Axaye me Om e, xwelî li sere me kom e

Axaye min wax çave min kor bin ji bo hespe boz

Axayê me Pilo şîva kerê me bû çilo

Axayî bi xulam e, xulamî bi olam e

Axa bi xulam e, xulam, xulam jî bi olam e

Axa gote Mirtib: "Eze te xim" . Mirtib got "Axaye min eze runim."

Axa got mirtib: ezê rabim li te bixim. Mirtib got: axayê min ezê rûnim

Axa ji xulame xwe re got, xulam ji kuçike xwe re got, kuçik jî ji dela

Axa li kefe ye, mal maye li bin berfe ye

Axa li kefe ye, xulam di nav zicre ye

Axa, bi deh gundên xwe ve, bawer dike Keyxosrow e

Ağa, on köyü ile kendini Keyhüsrev sanıyor

Axîna kûr ji dilê kûr tê

Axîna wî tilê ye na be tilîye dî

Bir parmağın ahı, diğer parmakta kalmaz

Ax u avayî nav u nandayî

Ax û avahî, nav û navdayî

Azadî hat dinê, zimanê lal hat vekirinê

Gotinên Pêşiyan bi tîpa “A”