Gotinên Pêşiyan — Tîpa B (384) | Atasozîyên Kurmancî

Baba tenim hewşê tehl e

Evin avlusunun otu acıdır

Baçelmok (bi) sev digerin

Badika hesinî, xwe bi xwe pesinî

Bajarî li erdê nêrî

Bajarî, li erde narî

Banek e u bagurdanek e

Banek û bagurdanek

Bane me yek ban e, yalik dest e, yek zozan e

Banê xanî tenê bi keviran bilind nabe

Bang kirina xwe bi gakî, şora xwe bi perakî

Bang kirina xwe bi ga kî şora xwe bi perakî

Ban qul be binban şile

Dam delikse damdibi ıslaktır

Ban qul e, binban sil e

Barana havîna, sil kir bine kulîna

Barane erd sil kir, zîpike erd qul kir

Baran dibare ji xwediyê zeviyê re kar e

Baran disekine ga bi cil dike

Yağmur durunca öküze çul örtüyor

Baran disekine pey da (du re) ga cil dike

Baran li cîhê avî dibare

Baran ser bahrê dibare

Yağmur denizin üzerine yağar

Barekê dirav an barekî derew

Barek dirav, yan barek derew?

Barek gû dinava wîde disekine lê gotinek nasekine

İçinde bir eşşek yükü (barek=bir at, eşek yükü) bok duruyor ama bir laf durmuyor

Barek gû dinava wîde dîsekine lê gotinek nasekine

Barek quran sond bixwe, kes je bawer nake

Bare kere li ser pista deve ye

Bare xwe girtiye

Barê giran tim li ker dikin

Barê hêştir,li ker nayê kirin

Barê serê bê eqil, ling dikşînin

Barî giran para kera ne

Barî Kera gran nebe, ker perê nare

Bar ji ser xwe daveje

Bar min naesîne, serbar min desîne

Bar mirov nayêşîne, serbar mirov dêşîne

Bar naçe ber kerî, ker diçe ber barî

Bar neyê ber kerê, wê ker were ber bar

Yük eşeğe gelmiyorsa eşek yüke gider

Bar neyê ber kerê, kerê were ber bêr

Yük eşeğe gelmiyorsa eşek yüke gider

Baş be lê ne belaş be

Bavê mirov pişta mirov e

Bavo hun çima ker ker xebernadin?

Bavo, min bivirek dît. Got: "kane?" Got: "Min winda kir."

Bav ber bi zarok diçe, zarok ber bi çiya diçe

Bav harsim dixwe, diranen kur disekihin

Bav ji es te, kur je pirsa bajer dike

Bav ji es te, kur saloxan dide

Bav kustiye (ku) gore sond dixwe. (bixwe)

Bav rezek da law, law guslek tirî neda bav

Baweriya kurdan her bi çiyê tê

Baye hewana wî li ber çu

Bayî jêrî lê xistiye

Bayî jêr lê têxe

Baz bi bazan, qaz bi qazan, mirîska kor bi dîke kulek ra

Ba çawa tê, bêderê weha bide bayê

Ba dere wî/we digire, ba vedike

Ba ji zinar (teht) çi dibe?

Ba ji tehtê çi dibe?

Yel kayadan ne götürür?

Ba li Darê nexe Dar naleqe

Ba li dîwarê der ve dixe

Ba merî bê text be, lê ma bêbext nebe!

Ba pê ket, kûçik li pey ket

Ba şîrî xirab nekeve para kesî!

Ba şunê te li her derê hebe

Ba vî alî dixe, wî alî re debas dike

Bedewe çav kil kir, dile xortan tev kul kir

Bedewe here, xer ji bazara te naye!

Bedewê çav kil kir, dilê xortan tev kul kir

Güzel gözlerine sürme çekti, gençlerin gönlünü yakıp geçti

Behra sîn e, av te de nîn e

Behr bi devê kûçika heram nabe

Köpeğin ağzıyla deniz haram olmaz

Behr bi devê kûçika heram nabe

Köpeğin ağzıyla deniz haram olmaz

Beje beje zimane te direj e

Beje min hevale xwe ez bejim tu kî yî?

Bejin biriqî, dil xeriqî

Bejna heyrane her kiras le te

Bejna min sehr e, dile min jehr e

Bejn lal e, (bila) nebejin tiral e

Bejn tît e, mal mecît e

Bejn zer e, dil jehr e

Belaye newe newe, dema tu hatî li ser sera u li ser herdu çavan

Belaye! Çaven res u belek min ji te re kildan e

Bela li sere (xwe) wî/ we vekir

Bela tên serê mêra

Bela yiğidin başına gelir

Bela tê serê mêra

Belâ yiğidin başına gelir

Bela xelke ji çol u çiyan te, ya min belengaze Xwede ji ber lingen min te

Bela xwe je venake

Bela xwe le digerîne

Belengaze aqile xwe ye

Belengaze Xwede ye

Benamuse ulme (ilme) xwe ye!

Bendera ku çelek ser bigere, ew çi bender e?

Bendike Ruto dudu ne, çave wî li min çave min jî li yekî (yeka) din e

Benîste xwe cu ye, li netika xwe ve daniye

Beqe çav da çeleke, zike we teqiya

Beq bi avê serxweş dibe

Beranî stewr li xwe nîne

Beran bi duw yê xwe naeşe

Berdana jine, edeta dine

Berda sond dixwe

Bere dest destan diso, pase dest serçavan diso

Bere merezî bu îja terese jî lexist

Bere pir bi gul bu, barane lexist sil bu

Berê bişêwire, piştre bikire

Berê di pêsîrê xwe ra bigire

Berê text ya jinan bûye

Berê xwangê berva bira berê bira berve gura

Berê xwunga berve Brayê, berî Brayî berve Çîya ye

Berf hatiye ku ling (de) bicemide

Berf heliya, ling wesiya

Berf jî ê gewr e, kûçkê pêde gûdikin

Berf jî spî ye, le kuçik di ser da pîsiye xwe dikin (dirîn)

Berf jî spî ye, le tam le tune ye

Berf li çîyê bari

Berike kune zikî bîrçî ye

Berî barane ba ye, berî mirine ta ye

Berî malê cîran hilgire

Berî xwangê berve bira, berî birê berve kevira

Berjêrî tuke rune, berjur tuke simêl in

Bermal xwedana malê ye!

Bertîl kevir nerm dike

Beru da bizine, dest avete qarçike

Beru ji qalike xwe banzda u got: "Magî devî çawa ye!"

Berve gur ne zirin

Berxê çê li ber kozê belî ye

Berxê xelkê ji meriv re nabin beran

Başkasının kuzusu bize koç olmaz

Berxê xelkê ji meruv re nabîn beran

Başkasının kuzusu bize koç olmaz

Berxik spartine gur

Berxî çê li ber kozê aşkere dibe

Berxî nêr bo kêrê ye

Berx î ku bi beran be, li ber kozê belî dibe

Ber barane revî, li zîpike qelibî

Ber barene revîm, ber çortane ketim

Ber defa be deng direqise

Ber defa cuna direqise

Ber ecela xwe ve diçe

Ber ecele xwe direve

Ber goste çuyî nakeve, ber serpiyan dikeve

Ber kere re derbaz dibe, cehsike je didize

Ber(kevir) li cîhê xwe bi rûmet e

Ber li serî, yan serî li ber (î), her serî we biske

Bes hat sere maldaran, avetin sere feqiran. (jaran)

Bexdaye jî xurme zef in, ji me re çi ye?

Bexte pesîn, ware hesîn. (Bext bexte pesîn war ware hesîn.)

Bexte romê nine

Bexte ruma nina

Bextê reş tim yê xwedî ye

Bextî meriyanî di destî xwe da ye

Bextî reş meriyan ber nade

Bext nadim bi text

Bahtı tahta değişmem

Beyî derî ji te ra vekiriye, heri re ji te ra vekirî ye

Beyî mala me te bibînî hale me

Bez spartiye pisîke

Be are ji çi ar bike, we kume xwe tim xwar bike

Be male, malxe male, neye male qeda sale

Be malo, be xatî be xalo; bi malo, bi xatî bi xalo

Be serî u be binî (ye)

Be zar u be ziman (e)

Bê aqilî kurîya gîrê mezin e

Bê derpê bigere, stûyê xwe li ber zalim xwar neke

Donsuz dolaş fakat boynunu zalim önünde eğme

Bê heval, bi rê nekevin

Bê himi tunebûn e

Bibe nebe mirov goste kewana jî dixwe

Biçe Bitlîs, we bilîz

Biçe ser kahniye, kahnî we ziya bibe

Bihata mîvanekî bi xêr vê ra bixwinî têre têr

Bihusta ku ez ne te de bim (ne le bim) bila ker te de vegevizin

Bikê bi kîzê, li ber cennetê bilîzê

Bikute bikute xwe danena

Bila avis be kengî dizê bila bizê

Gebe olsun da ne zaman doğurursa doğursun

Bila avis be, kenge dize bila bize

Bila bejin xençera Xaço heye

Bila conegayê rojekê bim, ne çêleka sed rojî bim

Bir günün boğası olayım, yüz günün ineği olmayayım

Bila cwangê rokê bim, ne çêleka sed rojî bim

Bir günün boğası olayım, yüz günün ineği olmayayım.

Bila dilê min bi dil be bila tûrê kirasê mû li min be

Gönlüm hoş olsun da varsın giysim kıldan olsun

Bila dilê mi bi dil be bila tûrê kirasê mû li mi be

Gönlüm hoş olsun da varsın giysim kıldan olsun.

Bila ev jî daxek be li deste min be

Bila hespê çê be bila bê nal be

İyi at olsun da varsın nalı olmasın

Bila hindik, bila rindik

Bila jina mere çe bim, bila roje heft caran sere min be sikandin

Bila kuçike gunda bim, ne piçuke bira bim

Bila kuçike sa bim, ne piçuke bira bim

Bila kuleka te du negire

Bila li xwede xwes here, bila li evdan xwes neçe

Bila mere min mer be, bila sere min li ser tera er be

Bila me be, sîr qismet e

Bila ne di min da be, bila di diya min da be

Bila ne li ber agire min be, bila ber agire mala bave min be

Bila razana te hebe, rabuna te tune be

Bila reze min li nav rezan be, bila tirî li min heram be

Bila rû bêşe zik ne êşe

Yüz acısın, karın ağrımasın.

Bila rû biêşe zik ne êşe

Yüz acısın, karın ağrımasın

Bila sure xweyî tuj baveje quzika min

Bila tu gurbiyayî bila te bere kera min bixwara

Bila tu xwes bî, gula siwara bî

Bila xwes bî, gula govenda bî

Bila ya dehan ji li ser ya nehan be

Bila zike mela bel be, bila gîha u pel be

Bilbil xistine qefesa zerin, gotiye: "Ax welate min."

Bilbil xistine qefesa zerin. Got: "Ka gula mina bi bîhn?"

Bilind firiya, nizim ket

Bin ga da golikan digere

Biratî, bi rastî

Birayek din, yek hisyar, dan muyeke neqetandin

Biraye ji de ye, silava dide li pe ye; ew jî ji bo lome xelke ye

Birayê min î biçûk li pî min xist

Birayî min î mezin li pêyê min xist

Bira avis be kengi dizê bila bizê

Gebe olsun da ne zaman doğurursa doğursun

Birçî bu ter nabe, ter bu birçî nabe

Birinê kêrê çê dibe ê zimên çê nabe!

Birîna hevalan, tîra kendalan

Birîna min, min keder te

Birîna sura kurtir, birîna sura heye

Birîne diherisine

Birnê giran derdê seran

Bivirî te hênî di goncda ye

Bivirvan dar birî, ye li ser dare guman ji xwekde nebirî

Bixwî çavekî min, nexwî derdu çaven min

Biyanî bidî goste canî, we li ser te de bet posmanî

Biye kevçî xwîn, ketiye pesa min

Bizanibe giliya, welat xwestir e ji hemiya

Bizina gurî, ber dêwir tiqurrî

Bizina kol elimiye danukan

Bizina kol, hîn bu (ye) daniyen sor

Bizina kulek u sivane bezek (sivik) tev digehen ber derî

Bizina nehletî, dev leketî

Bizina res e, her roj nexwes e

Bizinê ji mîyê ra got; min ewa te dît

Bizinê kulek tim ê çilek e

Bizin bizin e, bere cîhe xwe pekol dike du re mexel te

Bizin firot bi hefta, beze we kirî bi heysta

Bizin ketiye derde sere xwe, sivan ketiye derde beze bizine

Bizin mir, gir damirî

Bi ava zemzeme (ve) sustine

Bi beçîyek pirtan nê bûyîn mêr

Bi benî dijmin ne daketin bîrê

Bi benî xelkê xwe bermede bîrê

Bi çar destan ve girtiye

Bi çavekî le nenere

Bi çavên birçî zik têr nabe

Bi çirtkê li derî xelkê mêxe!

Bi çukê mala kuçîkê malane

Bi destan da, bi lingan pey ket. (im)

Bi desta berda bi linga bidû geriya

Elini bıraktı, ayağı ile ardına düştü

Bi desta berda bi linga bidû gerya

Elini bıraktı, ayağı ile ardına düştü

Bi destekî nesustî li nav derket

Bi desten xwe mala xwe xera kir

Bi deve xwe dixwim."

Bi deve xwe kete belaye

Bi deve xwe ve napeyive (xebernade)

Bi dinyê bişêwir bi aqilê xwe bik

Dünyaya danış, aklına göre yap

Bi dinyê bişêwir bi aqlê xwe bik

Dünyaya danış, aklına göre yap

Bi fita Hesene Hewerî

Bi gurmiste, dibeze sujine

Bi gur re dixwe, bi xwedî re sîne dike

Bi guviştinê şîr nê der

Bi guye xwe ve buye yek

Bi heçeta (hinceta) kurke dixwe virike

Bi kapekekî Uris nake

Bi kere nikare dibeze kurtan

Bi kevçiyan ve da berhev bi hesikan ve bela kir

Bi kevîrî sivik herkes xwe dimalêşe

Bi kinco, were qunco, bi qerpalo here malo

Bi kîrekî kulavî le dige

Bi kulme, diçe direje

Bi mêr be ji xwe rindtir bi cîran be ji xwe çêtîr

Bi min xurto, li min xurto

Bi navranê xwe pît be!

Bi penciruka li guye xwe ketiye

Bi piye xwe kete tele

Bi pirsê mirov diçe mala xwedê

Sorma ile insan Allah'ın evine kadar gider

Bi qîzanî mîr bu, bi jinanî pîr bu

Bi quna ziya filitî

Bi qune ketiye çala genim

Bi qune, ketiye kodika jajerune

Bi roj bilbil e, bi sev piskul e

Bi roj kefene miriyan je dike, bi sev bulqe bulqa kuza ditirse

Bi roj miriyan diselîne bi sev qurquroneka derî ditirse

Bi roj ronahî li ber min neke

Bi ruyekî spî je xilas bum

Bi sere poz xeberdide

Bi sev sememok e, bi roj pîrebok e

Bi tekbîr, dikolin bîr

Bi tepa li sere xwe ket

Bi testekî du kar ne kirin

Bi vestîyayî kir, bi vesîyayî xar

Bi ve qune, tu naçî sune

Bi ve qune, tu naxwî hekerune

Bi ve quse, tu naçî Muse

Bi viran sond bixwe serî naese

Bi vî devî bi vê qunê

Bi vî devî bi vê qunê, herê diziya bizinê

Bi vî hisî, tu nagihejî tu par u pisî

Bi xera kîre min (çike min) buye mîre min

Bi xweziya dest nagije baqê keziya

Keşke ile eller saç örgüsü demetine yetişmez

Bi xwezîya dest nagîhê baqê kezîya

Keşke ile eller saç örgüsü demetine yetişmez

Bi xwe bume dize sola xwe

Bi xwe pir gul bu, barane lekir sil bu

Bi xwîna xwe xeber dide

Bi zikî birçî nê lîstin

Bîhna biso je te

Bîhna ceheneme ji dev te

Bîhna kiz te ji mala diz

Bîhna sîr ji dev te

Bîhn le çikandin

Bîr bi çotê tijî nabin

Bîr bi dewla tiji navin

Bîst û yekê Adarê, berfê avêt gulîyê darê, nema danê êvarê

Boçika wî dixure

Boçika wî ketiye qune

Boçika xwe ba dike

Boçika xwe bilind digire

Boçik ketiye nav lingan

Buka ape kete kape, buka xale delaliya male

Buka male, qesmera male

Buka paş perdê, kes nizane nasîbê kê

Buka xale ezîza male

Buke pe pepar, sivan (o) dar gopal

Buke tune zar-ziman, xesuye tune dîn-îman

Buke (buka ku) xeniqandiye heft xesî, ji bulqiniya cer ditirsî

Bukê li ser hespê kes nizanê nasîbê kê

Bukê zar û ziman tune xwasi yê dîn û îman tune

Buk bi dile zave ye

Buk di sorike de, dergus di lorike de

Buk li hespe ye, hefsar li miste ye, kes nizane qismete ke ye

Buk ma heviya baltuze (dise) dile we bu kela dîze

Bume gaye dîz-kiloza

Bune dîk u mirîsk li ber hev sekinîne

Buxtan teniya bin tevê ye

Buxza wî buxza deva ye

Buye ava bin kaye

Buye bereta li ser berata

Buye buka barane

Buye cirm ketiye hustiye min

Buye çeleka sor, sîre xwe dide dawiye de linge xwe ledixe direje

Buye çira ber kora

Buye çiyaye Sîpane, sere xwe danaxwe. (natewîne)

Buye dasiye masiye

Buye defa ber kera

Buye diware ser buze

Buye dîzika Behlul

Buye Eliye xem xwar

Buye findiqa ser nergize

Buye gaye cot, ne kisî mese ser xwe dike ne ji ye ciranan

Buye gola reqe (u) beqan

Buye hîva bin ewr

Buye keleme ber çavan

Buye kere Bute, yek salî bu du kel hilgirt, du salî bu kelek hilgirt

Buye kevir, xwîn je naye

Buye kewa dafike

Buye male mirî

Buye mesela jinik u meqese

Buye mesela masiyen sove

Buye mîza seytîn. (dipeke her dere)

Buye nivista mele

Buye qîza qurqur bege

Buye riya kadize

Buye roviye ji mirîskan xwe re mezin buyî

Buye serikî kera

Buye tajiya kuça

Buye xesuya seyan

Buye xweya hemi giraran

Bu çala bi derziye. (vedayî)

Bu gur, hef golik jî xwarin

Bu mesal xal u xwarzî

Bu xerman e, ne bu derman e

Bu (ye) destare kizina

Bûka li ser haspê, kes nizane qismeta kê

Bûke Ziman tune, Xwasîye îman tune

Bûkê bi bext xwedan text e

Bûkê zarî û ziman tune, xwesiyê dîn û îman tune

Bûk li ser hespa, kes nizane nasîbe kêya

Gelin atın üstünde gelirmiş ama kimin nasibidir kimse bilmezmiş

Bûk li ser hespêya, kes nizanê nasîbê kêya

Gelin atın üzeride gelir. Ancak kime kısmet olacağını kimse bilmez

Bûye çoyê dest dînan

Bûye marê nîv kuştî

Bûyê bijêrka ser sêlê

Bira cwangê rokê bim, ne çêleka sed roji bim

Bir günün boğası olayım, yüz günün ineği olmayayım

Bira dilê mi bi dil be bila tûrê kirasê mû li mi be

Gönlüm hoş olsun da varsın giysim kıldan olsun

Bira hespê çê be bila bê nal be

İyi at olsun da varsın nalı olmasın

Bira miradê me hebe bila ji kevir be

Bira rû bêşe zik ne êşe

Yüz acısın, karın ağrımasın

Bira şêrê rokê be, ne roviyê salekê be

Bir günlük aslan ol, bir yıllık tilki olma

Birindar bi birina xwe zane

Yaralı yarasını bilir

Birîna li hewalen,qaliştekê zinaran

Arkadaşın yarası, kaya yarığı gibidir

Bişuxle weke mêra, bûxe weke şêra

Adam gibi çalış, aslan gibi ye

Bizin çiqas jî dizîka were tekê ew ê roje

Gotinên Pêşiyan bi tîpa “B”