Gotinên Pêşiyan — Tîpa H (209) | Atasozîyên Kurmancî

Hale me ne (tu) hal e, kirina tejî serbar e

Halî wî buye hale qolo

Hasil gîha ye Mûsil

Hat ji karê, nehat ji malê

Hat ji palê, bû xwediyê malê

Hat kurê malê, nehat ziyana salê

Hat nav mala tirî, Zeyno da bêjingê li dor bênderê zivirî (fetilî)

Havîna to xwar, zivistana gû xwar

Haya wî/ wê ji dinê tune

Hayê li min hayê, hevirmis hatiye bi livaye, xwediye livaye (kor e) dil bernaye

Hay lê hat bazirgan e, hay lê nehat xwediyê gayê wêran e

Ha cigara ber bayê ha gayina nav kayê

Ha rüzgara karşı içilen sigara,ha samanlıkta yapılan sevişme

Ha Keçel Hesen, ha Hesen Keçel

Ha kevir li cer ket, ha cer li kevir ket

Ha kevir li cer ket ha cer li kevir ket

Ha taş testiye değmiş ha testi taşa

Ha kulî xwar, ha Qulî xwar

Ha (wa) dikim de dimire, ha dikim bav dimire

Hebek kuncî ji dest narije

Hebe Erebî ye, tune be mirtiviye

Hebe, kure kere be

Heca (îca) tu ne nimejkerî, pexwas bîne

Hechecikê silava li hecêk

Ey kırlangıç hacca selam söyle

Hechecke li silav hecek

Heciyen me çun Letere, me got mereke je dere hat dîsa ew kere bere

Heciye bere, gula zere, heçiye pasiye hela dehse

Heçiye dizane, ji xwe dizane, heçiye nizane dibe qey baqe nîsikan e

Heçî firike dinya alem şirike

Heçî li hespê hevalan siwar e, herî peyar e

Dost atına binen hep yaya kalır

Hedad e, nikare ji xwe re mefteke çeke pe dere xwe dade

Hedî diçim bela digeheje min, zu diçim ez digehejim belaye

Hedî diçim dibejin gej e, zu diçim dibejin bij e

Heftyaro, li ber çavan diyaro

Heft bave çe, illeh sîre de

Heft Bave çe, tim şîrî De

Heft caran gîsine xwe le dide

Heft cara li male xwe bi gera, payda gunehe xalke hilena

Evini yedi kere aramadıkça, birilerinin günahını alma

Heft çîroken hirçe hene, her heft jî li ser hirmiyene

Heft çîrokên hirçe hene, her heft jî li ser hirmiyene

Ayının bildiği yedi hikaye, yedisi de armut üstüne

Heft hevling ro da çun, yekî dest nevete yekî

Heft hevling xistine bin nekebe gotin: "He cîh heye."

Heft jinen esîre civiyane (rajane) barekî hiriye, gotin: "Wey li me bekesan!"

Heft Sâlâ çû sêferî disa hât kêri beri

Heka wî li dirane xwe xistiye

Heke berane bisko ba, we li nav peze bavo ba

Heke çemil dike

Heke ga bike ga bixwe meriye jî goste xwe bixwe

Heke ji ber sa hestiye kewan bimîne

Heke ji te re direj be, ji min re erde re dikise

Heke ne fend e, ev çi dar u bend e?

Heke qun bi qune be, bila qun li cîhe xwe be

Heke Xwede got qule min yerî, ez dizanim pez ji ke re didim berî

Heke ya min/ wî bikira niha hustuna wî zer bu

Helaw ji şîrêzê çênabe

Zamk'tan helva yapılmaz

Hela he kape goliktiye di stude ye

Hela he kîr li diriye neketiye

Hela he maste ser bi sîr nexwariye

Hela he rastî helikresan nehatiye

Hela he sere wî di kevire Selîme neketiye

Helûnê Mişkî kur, ê berê kola ye

Hema bila di eyare xwe de bixisxise

Hemi çukan hejir bixwarana, lib ji sax u hebleriyan ra nedima

Hemi riyan dizanî riya bajer nizanî

Hemî fileh, ne Îso ne

Hem ji dêrê bû hem ji ji mizgeftê

Hem kiliseden oldu hem de camiden

Hem serê xwe dişkine hem ji xercê xwe dide

Hem başını kırdırıyor, hem de vergisini ödüyor

Hemi çêlek tên dotin, hemi gotin nayên gotin

Her inek sağılır, her söz söylenmez

Heqe Elî dixwaze ji Welî

Heqe xwe jî dide, sere xwe jî diskene

Heqiye di deste neheqiye de bare-bar e

Heq hebuya , Emer Bende mehr nedikir

Herana ritlek genim re çi sîs, çi tevere?

Herçi jar e, li havînê jî sar e

Kim ki zayıftır yazın bile üşür

Herdu jî ruye hevdu dison

Herdu jî tuyî deve hev nakin

Hereket kor e, ziman zor e. (sor e)

Here ba wî însanî go te bi girîne, te ne kenenê

Berabeken devamlı güldüğün insanın yanında olmaktansa, yanında bazen de ağladığın insanın yanında ol

Here miletan, bigre adetan

Uluslara git, gelenekler öğren

Here ser kaniye, kaniye (le) zuha bibe

Herê diziya bizinê

Herke yekî got: "Mala min ya te ye." Ma te agir berdeyî?

Herne kure, li min mikure

Her dar siyê ji koka xwe re nake

Her ağaç kendi köküne gölge yapmaz

Her êrek bi lepê xwe ye

Her giha li ser koka xwe şin tê

Her ot kendi kökü üzerinde yeşerir

Her giya li ser koka xwe hêşîn tê

Her ot kendi kökü üzerinde yeşerir

Her kezizerek simbêlsorek li himbere

Her sarı örgülünün yanıbaşında bir kaytan bıyıklı vardır

Her pexemberî bere dua li xwe kiriye

Her şêrek bi lepê xwê ye

Her aslan kendi pençesiyle

Her tişt bi ziravî dişkê, mirov bi stûrî

Her şey incelikten dolayı kırılır bozulur, insanlar kabalıktan

Her tişt ji ziravi mirov ji stûri diqete

Her şey incelikten, insan kabalıktan kopar

Hesike ji negre re got: "Nava te teniye, negre got: "Tu di nava min de diçî u teyî?"

Hesinekî bavejin ber linge wî/ we

Hesin bi sarî dicu

Hespa min siwar be quna xwe te de danegire

Hespa min sîwar be le, piste neesîne

Hespe çi pelikda te xane

Hespî çê qamci yê di xwe nagîne

Hespî çê qamçîyê di xwe nagîne

Hespî çê, li ber xwedana ye

Hesp bi hevsaran, mer bi qiraran

Hesp ji dest çuye, li pey hefsar ketiye

Hesp li ser çar lingan re diçe, le dîsa jî lingen we disimite dikeve

Hesp tune afir çedike

Hesp tune hefsar digere

Hesp tune zîn dikire

Hesp u kesp li nik (ba) wî yek in

Hesp ya min e, ez xuysete we dizanim

Hestiye ziman tune, digere

Hestî kere hilnagire

Heşe tuneyî ê bi meriya ga û golika biçêrînin

Heştira le pê girêde

Hetanî min xwe nas kir, emire xwe jî xilas kir

Heta ani serî, heft kiras qetand

Heta boçikeke peve girenede nasekine

Heta buk fetilî, dewet betilî

Heta buk xemilî (dawet) govend betilî

Heta çavek derman kir, yek jî kor kir

Heta genim firîk e, mele sirîk e

Heta hebu dimis, ez mam u tu pis; dema ku nema dimis, ez Motî u tu Bohtî

Heta hebu sillik-millik, dema nema keder kulik

Heta kirase wî/ we bisewite, cane min we bisewite

Heta ku dew newe şîr

Heta ku dîk mîr u tajî kizîr be, tu mevanan li dere male nabînî

Heta li mirinê, çav li kirinê

Ölünceye kadar çalış

Heta malek ava kir, sahrek weran kir

Heta min xwe naskir mal li xwe xelas kir

Kendimi tanıyıncaya kadar malımı bitirdim

Heta min xwe nas kir, mal jî li xwe xilas kir

Heta mirine çav li kirine

Heta mirine li ser kirine

Heta mi xwe naskir mal li xwe xelas kir

Kendimi tanıyıncaya kadar malımı bitirdim.

Heta nebeje tireq nabeje heq (sedeq)

Heta neçe diyare gore, mirin nakeve bîre

Heta qeliya me hebu, Mamik buka me bu; roja qeliya me xilas bu, Mamik çirtek da xwe ji me derbas bu

Heta tu cehenemê nabînî cenet bi te xweş nabî

Heta xanim xemilî, govend fetilî

Heta (ku) ew be hestire (jî) bize

Heta (ku) male me hebu alem doste me bu, male me xelaz bu,

Hetta mi xwe naskir amre xwe xelas kir

Kendimi tanıyıncaya kadar ömrümü bitirdim

Hevalê bêje "heval heval" nede dû

"Arkadaş arkadaş" diyen arkadaşın ardından gitme

Hevalê bêje "heval heval" mede dû

"Arkadaş arkadaş" diyen arkadaşın ardından gitme

Hevalî qirikê yî nûkil bi gûyê

Hevaltî, bi rastî

Hevraz tu dikim simbel e, berjer tu dikim rih e

Heyar dost kêm in, dijminek pir e

Heya serî sax dimîne, çav ecêban dibîne

Heya tu cehnemê nebînî bihuşt bi te xweş nabe

Cehennemi görmeyene dek cennet sana tatlı gelmez

Heye terk, nîne berk

Heyfa ciwaniye pîrî li pey e

Heyfa ciwaniyê, pîrî li pey e; heyfa heyveronê, şevereş li pey e

Heyfa ciwanîyê pîrî li pê ye

Yazık gençliğe, yaşlılık ardından geliyor

Heyfa ciwaniyê piri li pêye

Yazık gençliğe, yaşlılık ardından geliyor

Heyf li cane çuyî

Heyî yî kanî ye, tûne yî genî ye

Heyrana kuçike gurex, li beriye diewte, li zozane gur miye berdide

Heywana tu bigerini wê erzan bibe

Gezdirdiğin hayvan ucuz olur

Hey desta Muse u hey dare derguse

Hey dest e, hey zozan e, esil xwedan e

He di kaniya xortan da av venexwariye

Hêdi dimeşim bela dighê mi, zû dimeşim ez dighêm bela

Yavaş yürüyorum, bela bana yetişiyor; hızlı yürüyorum, ben belaya yetişiyorum

Hêkira he meki,te hekir deng meki- Alişmişlari aliştirma,aliştirdinmi da ses etme

Hêştir radibin hev, hêstir û ker bin lingên wan de diçin

Develer dövüşünce katırlarla eşekler tekmeleri altında ezilirler

Hijdehe bihare nagire ji bihare heya bîst u çare

Hijdeye adare nagire ji bihare dur nîne du bohisted befire bene xware

Hijdeye adare, melkejat hate xware peva kir gîhaye bihare

Hilkisiya pere esmana

Him çilike, him silike

Him digirî, him dikene

Him dinale, him vedimale

Him ji dere, him ji mizgefte bu

Him ji kare bu, him ji yare bu

Him ji kere bu, him ji Pere bu

Him ji kirike bu, him ji belike bu

Him ker e, him se ye

Him riya Xwede, him ya însanetiye je stendiye

Him sere xwe diskene, him jî besa xwe dide

Him sil e, him kul e

Him tîr dike him rehn dike

Hinceta kulîlka, çune sulika

Hindik re jî, gelekî re jî nabeje sukur

Hindik rindik (bila hindik, bila rindik)

Hingive debeyî, di eyare kuçik da ye

Hingivê debeye di eyarê kâçikdaye

Süzme baldır ama it postu içindedir

Hingî min kir u got, çerme sa ma firot, Usman u Qemrî min nekir cot

Hin dikin hin dixwin

Kimi yapar kimi yer

Hin dikin hin jî dixwin

Hin hingiv dixwin u mes bi hinekan vedidin

Hin mirine, hin jî tevakirine

Hirçek ji rezekî xeyîdiye, ritlek dimis zede buye

Hirçe heta xwe de nedît bawer nekir

Hirç hat va rez, diz hat va pez

Hirç u govend, rovî u suk kevrojk u dewlok

Hîn deve te germ e, deng bike

Hîv hîv e, eyb li we jî heye

Hok e, rok e

Holî got Golî: "Heke em milen xwe nedin ber Solî, kulke me nabe ulî

Hoste neçar rabe rune weke hercar. Xwede yeke dergeh hezar

Huke dike muke

Hure tendur (tenur) dada, qehpe pe veda

Hurik hurik dagirt turik

Hur bajo, zu bajo, dur (kur) bajo le ga neesîne

Hustiye xwe li ber direj kir

Hûrik hûrik dagir tûrik

Ufak ufak doldur dağarcığını

Hêkira hêmekî, hêkirî têmekî

Alışmışları(yüzsüzleri) alıştırma, alıştırdığını tok etme

Hingivê debeye di eyarê kûçikdaye

Süzme baldır ama it postu içindedir

Hin dikin hin dixwun

Kimi yapar kimi yer

Gotinên Pêşiyan bi tîpa “H”