Gotinên Pêşiyan · Tîpa J
Gotinên Pêşiyan bi tîpa “J”
178 atasozîyên Kurmancî yên ku bi tîpa J dest pê dikin, bi wergera tirkî.
Jev direvin, roja reve tev direvin
Je direvim pe digerim. (Je revim, pe gerim)
Je erzan xilas bu
Je ket, pe ket
Je re kap naye avetin
Je re sîr qelandiye
Je xwîn vedirese
Jijo destê xwe, ser çelike xwere birîya û gotîya:çika şahîka
kirpi yavrusunu, "ne güzel yumuşacık" diye okşarmış
Jina an mal u mer, an tevir u ber
Jina bira weke gura
Jina diya du dotan, dide xwe du lotan ne li vir ne li Cizîra Botan
Jina kofî u kitan
Jina mere çe ye, dine je re de ye
Jina mere xerabe, him diz e, him qaw e
Jina ne delal, çavê mirov diêşine, jina delal dilê mirov diêşine
Çirkin kadın göz ağrıtır, güzel olan da gönül ağrıtır
Jina xelke ramusanek, hespa xelke meydanek
Jinbave jina bave, birçîme ber dolabe
Jine dil kir dîwar qul kir
Jine dil kir mere xwe sil kir
Jine ruhike, daye huhuke (buxuke)
Jinike got mela: "Mehra min mehkem nebire, ez (yeka) destpe nesekinîme."
Jinikê mêra nênikê mêran e
Jin biriye, he qelen nebiriye
Jin çav li der e, mer xwelî li ser e
Jin çun hewara, mer ketin kewara
Jin derkete ser serî, de avete ber derî
Jin hene wek mirîska kor in
Jin heye zeviya li ber gund e
Jin jin gotî mer mer gotî
Jin jî hene, jan jî hene, melhema dilan jî hene
Jin jî henin, jinkok jî henin
Jin qeleh e, mêr girtî ye
Jin u mer ser kirin, kemaqilan je bawer kirin
Jin u mer, tevir u ber
Jiyana rojekîye bi rûmet, ji jiyana salaye bi koletî çêtire
Bir günlük onurlu yaşam, yıllarca boyun eğip kölece yaşamaktan iyidir\
Jiyanek nemir nejî dijî
Ji axe pirttir tune ye, mar bi qinyat dixwe
Ji barane revîm, kete ber zîpike
Ji barane revîm, li teyroke qelibîm
Ji behre xilas bu, di çem de xeniqî
Ji beriya emre xwe xeber dide
Ji beriye te ji min sîr dixwaze
Ji ber barane çu ber zîpike (teyroke)
Ji ber dilope çu ber merzibe
Ji ber serî neçu heya sibe
Ji betalî bi sere kîre xwe re dilîze
Ji betalî kera bave xwe da ber dasan (ber keran)
Ji bine sola xwe re beje
Ji bitrî hatiye beran
Ji bo çile dixwe kule
Ji bo çile xwe dike (kiriye) gile
Ji bo gurzek gîha, lodeke disewitîne
Ji bo keçeke lihefeke disewitîne
Ji bo miriyen xelke me pore xwe veru, miriyen me mirin me dest avete (ku) pore me nemaye
Ji bo nanekî avranekî (arvanekî) xera dike
Ji bo nefse, xwe daveje hepse
Ji bo xatire xatiran çu ser dine gawiran
Ji bo xatire xatiran, da bare qantiran
Ji bo xatire xweyî, mirov kevir naveje seyî
Ji çaven xwe bawer nekir
Ji çav ketiye
Ji çav reviye
Ji çîze derxist (derbas kir)
Ji delava ketin çirava
Ji derdan rih berdan
Ji dest derketiye naye
Ji dest derketiye (reviye)
Ji dest ketiye
Ji dest pesîra xwe dadisîne
Ji dest tistek naye
Ji deve ketiye hop hop je te
Ji deve re gotin: "xet"; got: "Ez nikarim qet."
Ji deve re gotin: "Ye (we) te bisînin dawete." Deve got: "Ev sutiye minî xwar ne layiqî daweta ye; yan we min bibin mese daran an ji bisînin Rewane birinc."
Ji deve re sol dikirin, jojî got pepe min jî
Ji deve wî/ we girt
Ji deve xwe revand
Ji dev gerandin ket
Ji dijminan re zare serîn, pista hisk
Ji dil re derbas dibe..
Ji dil xwîn dilop dike
Ji dur ve, di keça mîr ve
Ji erde heta esmîn neheq e
Ji ers u kurs xeberdide
Ji esîran esîra me, ji gundan gunde me, ji malan mala me, ji mala me jî ez u birayen xwe, le zede zede jî ez
Ji es be serî ar be je bawer neke
Ji evda re dost u yar e, ji min ra gure har e
Ji feleke re dikeve dewe
Ji feleke re xeberdide
Ji golike re gotin: "Eme boçika te je bikin ji kesîre nebeje." Golike got: "Ma ez nebejim we nebejin ka boçika te."
Ji gur birçîtir, ji mar tazîtir e
Ji gur re gotin: "Çima stuye te stur e?" Got: "Ez bi deste xwe dikim,
Ji gur u delegure re tu re nema
Ji hal ket
Ji hebek tirî meserekî çedike
Ji hekeke çedike qeyxaneke. (qeyxaneke çedike)
Ji hekîman re dive (dibe) du fincan yek kase xiraban, yek kase qencan
Ji helîne çu kulîne
Ji hersan ezmana ket
Ji hespe peya bu, li kere swar bu
Ji hespê dêhat li kerê nihişt
Ji hestire re dibejin çoke te xwarin, dibeje qedera min rast e
Ji hevdu re hevrîske ave çedikin
Ji hevdu re mer in, ji xelke re ber in
Ji hinekan re besbirlik e, ji hinekan re seferberlig e
Ji hirçekî du eyar dernayê
Ji hirçekî du eyar dernayê
Bir ayıdan iki post çıkmaz
Ji îne heya îne, çekir cila meîne, ew jî kin e, nagiheje ser qune
Ji jinan ji dotmam, ji suran sure Sam
Ji kaliye jî pîriye, mirin çetir e ji feqîriye
Ji kare jî, ji yare jî bu
Ji kefa mehuja (mewuja) dil çu guhuja
Ji kerbana xwîn le miçiqî
Ji kere waye ku manker horî ye
Ji kevire as girantir tune, bi mixekî radibe
Ji kewjale re gotin: "Tu çima xwar re ve diçî?" Got: "Keysa min hew je te."
Ji ke re dibejim "brawo", ji min re dibeje "bira xwaro."
Ji kirase cane xwe re ser e
Ji kirinen sex u melan, dîsa rehmet li cahilan
Ji kîse kirim, xwes dibirim
Ji kul u derda, ru u simbel berda
Ji mastî xelkê xwaştir e
Ji mejburî mirov goste kewan jî dixwe
Ji mela bangdan
Ji meran mere pesîn, ji hacetan simtiras
Ji mewujekî kergekî dikelîne
Ji mêra nav dimîne, ji ga çerm
Ji milkan as, ji jinan jinen sas, ji meran meren ne bide pes, ne bide pas
Ji milka as, ji sineta simtiras
Ji min ketiye, pesiya min dihere (diçe)
Ji min re bike, ji xwe re bibe
Ji mîrate re gotin: "Tu diçî kîdere?" Got: "Cîhe ku bikaribim bixim mîrate."
Ji nan u ave qut bu
Ji paniye xwîn nehatiye ku dil bisewite
Ji perxanen wî/ we girtiye
Ji peze pir, ma kavira kur
Ji piran pir, ji hindikan hindik
Ji qara kete bin bara
Ji qatutya (xeleya, tune buna) meran, nave dîkan danîn Evdirehman
Ji qehra xwe daveje behra
Ji qireja wî/ we mar vedirese
Ji qurane kirasek xwe kir dîsa ji kesî je bawer nekir
Ji re derketiye
Ji rovî fenaktir tune, ji eyare wî pîstir tune
Ji ruyan heynan, li simbêlan kirin
Ji ruye wî jehr dibare
Ji sed cîhî birîndar im, edî nikarim bejim sax im
Ji sere hefte heft bave te mezintir e
Ji sere xwe zedetir xeberdide
Ji serma (na) heken hesinî dike
Ji sîr tirsiya, pifî dew kir
Ji şorê nabêre rev gerek
Ji te hereket, ji xwede bereket
Ji tirsa kuçikan newere here gund dibe: "Sev res e."
Ji tirsa zirav le qetiya
Ji tivinge re nîsan, ji hespe re meydan
Ji tunebuna seran, rovî xwe nîsan dikin wek meran
Ji weliya perî, ji periya xwelî
Ji weyne jinan çiyaye Cudî xwar buye
Ji xelke re cîh u war e, ji min re erde sar e
Ji xelke re edet e, ji min re qebhet e
Ji xelke re jîr e, ji xwe re kor e
Ji xelkê re masîgiro ji xwe re kûsîgiro
Elaleme balıkçı kendine kaplumbağacı
Ji xezale bezatir tune, ew jî rizqe xwe dixwe
Ji xezalê bezatir nîne, ji rizqê xwe zêde naxwe
Ceylan kadar hızlı yoktur, (ama) kısmetinden fazlasını yemez
Jî ave re gotin: "Çima guse gus dikî?" Got: "Hevale min kevir e."
Jojî deste xwe çeliken xwe dide u dibeje: "pore wan çi nerm e."
Jujî tejiken xwe tîmar dikir u digot: "Ez qurbana purta we ya hevrisim bim."
Jina ne delal, çavê mirov diêşine, jina delal dilê mirov diêşine
Jin kelehe mêr girtiye
Kadın kaledir erkek tutsaktır
Jinê rind u merê bihiş belayê serê gunde
Güzel kadın ile akıllı erkek köyün başına beladır
Ji bêkesî, got nêrî go keso
Kimsesizlikten tekeye bile adam dedi
Ji evîndarekî pirs kirin: "Tu ji bo çi digirî?" Got: "Ji bo kenê dawiyê."
Bir âşığa sormuşlar: "Neden ağlıyorsun?" Demiş ki: "Sonraki gülüşler için."
Ji her hesinî şûr çênabin
Her demirden kılıç yapılamaz
Ji hirçikê du eyar dernayên
Bir ayıdan iki post çıkmaz
Ji pira pir diçe, ji hindika hindik
Çoktan çok gider, azdan az
Ji qantir re gotin: "Bavê te kî ye?" Got: "Xalê min hesp e!"
Katıra "baban kim?" demişler, "dayım attır!" demiş
Ji rovî fenektir tune, ji eyarê wî pîstir tune
Tilkiden kurnaz yoktur, derisinden de değerli yoktur
Ji xelkê re masîgiro, ji xwe re kûsîgiro
Elaleme balıkçı, kendine kaplumbağacı
Hemû gotinên pêşiyan û bêtir naverok di sepanê de.
Di sepanê de