Gotinên Pêşiyan bi tîpa “M”

Mabêjin kê kir; dibêjin kê got

Mala bava zeynet in, ava cere wan serbet in, dayik ku dimirin, zeyî ten li ba jinbira be rumet in

Mala bave buke gavan e, qelende buke giran e

Mala buke def u zirne, mala zave haj tu tistî tune

Mala Diza, quça Gûza

Mala gavan e, naze (dilika) zeriye giran e

Mala hebune mala kereme, mala tunebune mala kure kere

Mala kura, mala dura

Mala li ser mala, yek xirab, yek ava

Mala merya gora mêruya yê

Mala me çoye me ye, çoye me li ser mile me ye

Mala me li çoyê meye; çoyê me li ser milê meye

Mala mêran kaniya zêran

Mala pirmezin xerabu ji bin

Mala pîre, gora pîre

Mala pir jina xirabu ji bina- Evde çok kadin (hanim; Örnek: gelin, kayin valide vs.) varsa o evin dûzeni kökten bozulur

Mala Seref bi xwe hindik bun, ew jî hin kuro, hin silo, hin seqet bun

Mala virekan xirabuye, kesî je bawer nekiriye

Mala wî bare dîk e. (dîkekî ye)

Mala wî li ser pista wî ye

Mala xelke disewitî, ewî jî li ber firike xwe diqeland

Mala xwe daye ser pista pisîke

Mala xwe kire zêr

Mala xwe li pisîke bar kiriye

Mala zarok tê de, şeytan naçe tê de

Malek e, danzdeh rispiyen wan hene

Male axe diçe, cane xulam diçe

Male da hesti sikandiye

Male li malxe dipe

Male malyemeza, xware tarîx bilmeza

Male qun dive, girare run dive

Male tune evranok, nave jinike dîndarok

Male xwe di ave de berdaye

Malê axê diçe canê xulêm dêse

Malê bi ga bi golik nabe

Malê çamêrki û xesiski wek hev dire

Malê dinê qloçê mêran e

Malê dinê qloçê mêran e

Malî dine li dine bime

Malkê ji gund bar kir, re ferah bû

Malxe me Silo be, we xwarina me çilo be

Mal birçî ye, kebanî li ber çi ye?

Mal çune zozana, xwelî li ser qun pena

Mal ji miskan ru res e

Mal li ser malê nabe

Mal mala teye lê bi aliyê firaxa nere

Mal mala teye lê bi alyê firaxa nere

Mal mala te ye, le ber ve firaqan neçe

Mal sewitî le ji miskan ra jî nema

Mal ter e, kebanî ser e

Mal u mevdan, nebu qutik u fîstan

Mal xizan e, kebanî nezan e

Mal (malxetî) ket deste kurî, risqe sale se car birî

Mam Hemdan, me çel u gul li der dan, mane em u xeberdan

Mange dosîn u qezwan frostin

Mar bile xwelîyê bi qinat dixwe

Mar dibeje: "Min dikujî (bi) dijminatî, min çal bike (bi) dostî."

Mar ji punge heznakê, punga li ber poz birûzê

Mar ji punge xolî dibu (direvî), pung li ber deve qula mar de hesîn bu

Mar mar e, dema ku mirov ave vedixwe li mirov venade (naxe)

Mar pak buya, linge wî nediketin zike wî

Mast, sed carî mast

Ma alîkî cendek helal yek heram e?

Ma dar tehl e, bere dare sirîn e?

Ma dermala sor me sandibu pey

Ma dîna şorek bi ber nekeve kûra kêçek bi dest nekeve

Ma ev guye henakan e?

Ma eze herim ser gulen sor?

Ma ga dike, ga dixwe?

Ma gotina te kerta kevire?

Ma min ev ruye xwe di as de sipî kiriye?

Ma ne xwîn e? Ha ji dest, ha ji zend

Ma ne xwîn e? Ha ji dest, ha ji zend

Ma paniya diya min pe xwîn buye?

Ma peze meyî tev hev em nikarin veqetînin?

Ma qasa kembera te sikest?

Ma şorek ber Dîna nekeve

Ma te deste xwe bîhn kiriye?

Ma te deve nedît reze, te piskul jî nedît li feze?

Ma te kapek xwariye

Ma te navika wî birî ye?

Ma te riya xwe sas kiriye

Ma tu ji pere esmanan hatiyî?

Ma (çima) hespe tu revandiyî?

Ma (tu) herfa qurane ye?

Meger li newala nebin xeyala

Meha adare av firî sere dare, bizin kalî ser kare, nîsanen bihare

Mehna lorika dixwe klorika

Mehna sele, gerî nav ele

Mehna sergîna çu gunde Mexîna

Mehvan bi mehvan ne xweşe,xwediye male ji hardûke ne xweşe

Meîna pîr, hefsare rengîn?

Mejî le buye av

Mela jî di qurane de sas dibe

Mela nivist çekir ji bo qîze, gu hat li tev mîze

Mela xwarin dît quran ji bîr kir

Melevane ku xeniqî

Melezade mele-zade, me ter xwar zed u zewad e, îcar her yek me di alîkî de bade

Mele mele ber kendal

Memir e memir e hefa tê, mirî şunda kêfa tê

Mera mer dikust, Fata Kore (ber derî) hurpizur disust

Mera xwe avetin kewara, jin çune (sandin) hewara

Merde ji kîsmale xelke ye

Merde ne bi male xwe ye

Mere xevza xe ji jine purt mere, bê purt bike

Merik ket bin siya axe, axe ket bin siya doxîna xwe

Merik na pîre, pey ra guneh hat bîre

Merim kure mera me, îro jî mast sibe jî mast

Merivekî nexeritandiye

Merivekî pist rast e

Merive be guman, be dîn u be îman

Meriv kevira daveje birca belek, naveje sepeta rexe

Mertale wî ruye wî ye

Mer bi muye xwe, jin bi ruye xwe

Mer çav li der e, jinik xwelî li ser e

Mer henin wek dewara res in, dema ku zike wan ter dibe, an merekî dikujin an jineke tînin

Mer kustin nerme-nerm, qîz xwestin germe-germ

Mer meran dikujin,ew ura dişwe

Mer mera nas dike, qus paldime kere nas dike

Mer mera nas kir, quse quze kere nas kir

Mer tu (ne) guhar u ben in ku tu guhe xwe de kî

Mevane yekî, mevane gundekî

Mevano te xwarine bixwî?

Mevano tu terî an birçî yî?

Mevan got: "Hewa çawa ye?" Xwediye male got: "Riya rewiyan vekirî ye."

Mewluda xer u beser, heçiye dewlemendin bikisin ber diya feqîra bigen bavejin (derxînin) der

Mezera de li ber qîze

Mezhebe wî fireh e

Mezin kir bi nane xwe, kir agir berda cane xwe

Me bayê şand pey kayê ka hat ba ne hat

Me buk anî lez u bez, me leda (daye) rez u bez; sivika male dîsa ez

Me Cizir ava kir, Heso ser de zava kir

Me di xewna sevan de jî hevudu nedîtiye

Me got em herin mala ape xwe firo firkin; me negot eme herin guliya kurkin

Me go lexe te kuşt

Me go lêxe, te kuşt

Me mêjandin bipêsîra, dane dest êsîra

Mêja Kurmanca ne îbadete, adete

Mêrê qels du cara şer dixwaze

Mêrikî li hespê xelkê timî peya ye

Mêrkî li hespî xelkê ye timî peya ye

Mêr çem e, jin gol e

Mêr ketina quara, jin di çûna hawara

Mêvanê yekî, mêvanî gundêkî

Mêvan ji mêvan ne xweşe,xwediyê malê ji herdûya ne xweşe

Milê gu dixwe terawîya nake

Min bizanibiya (ku) bave min we bimire, mine guhe wî tijî genim bida

Min çikir ji peze pir, eze çi bikim ji kavira kur?

Min çi xer dît ji bendere, çi bibînim ji kozere

Min daye bi tetika, pey digerim bi pepika

Min feraseta xwe ji be ferasetan girt

Min ji ke re got: "Bira" ji min re got in "birakuj"

Min kir, te kir, Sezere nave xwe kir

Min nan ne bi guhe xwe ve, bi deve xwe ve xwariye

Min xelk hin kir govendê, êdî kesî destê min negirt

Min xelk hîn kir govendê, êdî kesî destê min ne girt

Min xelk hîn kir lîstike, du re kesî deste min negirt

Min xwedî kir bi bistane xwe, jine ji min stend bi navrana xwe

Miraze be dil, wek kirase be mil

Mirazê min dil be, ber seriyê min kevir be

Mirinê kêr hat ê berve gur bizire

Mirin heq, gor ferz

Mirin je re buye zere zer

Mirin mirin e, le ev çi kirin e?

Mirin mirin e, le xire-xir çi k... min e?

Miriya zêde neşon ewên tira bikin

Miriye par havîne, nu hatiye sîne

Miriyê pir şuşti yê tira bikin

Mirîska me ye, diçe kadîna xelke de hek dike

Mirîska res e, her roj nexwas e

Mirîske çav da bete, buhistek ji qune kisiya

Mirîske çav da qaze ket heka xwe sikand

Mirîske hek kir, heval ji xwe re çekir

Mirîske min tunenin, dora mala min zîrç e

Mirîsk mirîsk e, ave vedixwe li ser xwe re xwede dinere

Mirîsk nikule xwe ave de dike bere xwe bervi xwede dike

Mirîsk res e, hek spî ye

Mirîşkê hek kiriye, qûna dîk dişê

Mirî ber bi qebre dibirin, teme mirî ber ve male bu

Mirî henin ku hewceyî sîne ne

Mirî hew dizanin, zindî her roj hewle dixwin

Mirovê Kurmanc gava têr xwar ya mêrekî bikuje yan jinekê birevîne

Mirov bi carekê qûnek nabe

Mirov dev xweyî bike gerek ser derê mirov bilind be

Mirov dil bike diwara qul dike, jin dil bike erdê qul dike

Mirov here masiya, qûna wî şil dibe

Mirov here masiya, qûna wî şil dibe

Mirov ji kerê hevala zu peya dibe

Mirov ji kerê hevala zu peya dibe

Mirov kuştiyê şêra bit, ne girtiyê roviya

Mirov pîr dibe, dil pîr nabe

Mirov pîr dibe, dil pîr nabe

Mirov sivra ku ser nan dixwe, kere le naxe

Mirov xwe bi destê xwe ne xurine xura mirov naskê

Mirov zine dike, le ne bi de u xweha xwe re

Mirtibe zir e, ne li defe ye, ne li zirne ye

Mir kere qazî, her kes çu tazî, qazî bi xwe mir, kesî le pirs nekir

Miskan gincî dike

Miskek dikeve sîtila sîr, ew sîr te rijandin

Miske kor hingî axe dikole, li ser sere xwe de dike

Misk li dikana wî bigere, boçika wî we be xuyan

Mişke erdê bikole, biserxwe ke

Mîna dupiska boçika xwe daye ser milî xwe

Mîna gura gost dixwe, mîna melekan xofe dikisîne

Mîna gure yekane

Mîna kersege di hale kevir de bigirî

Mîna kewe teqle

Mîna marî di tur da ye

Mîna masiye ku av li ser be birîn

Mîna maye(hevîrtirş) mirdesî

Mîre miska, buye axaye giska

Mîro borî

Mîr dimire evdal dijît (dimîne)

Mîya çê li mexel ê

Mî birî, sîr firî

Mî bi nigen xwe, bizin bi nigen xwe

Mî bi piye xwe, bizin bi piye xwe

Mî bun kavir, kavir jî bun vir

Mî dikale, berx li mal e

Mus xwes Mus e, piste Algus e

Mu ketiye sîtila dew

Mûjê riş in, ê di berîye axa da ne

Mû bi mû, rihek cêdibe

Mirişka bigere wê lingê wê bi zelq be

Mirişk çav batê kir qulê xwe katand

Mirî venagere bi girî

Mirin mirine xirexir çiye?

Mi pis avet, rast ket